Podpis cyfrowy: czym jest i jak go zrobić w praktyce
Krótka odpowiedź: podpis cyfrowy to potoczna nazwa podpisu elektronicznego. Prawo nie zna terminu „podpis cyfrowy” — posługuje się trzema formalnymi poziomami (zwykłym, zaawansowanym i kwalifikowanym), z których każdy ma inną podstawę prawną i inny sposób złożenia.
Szukasz sposobu, żeby podpisać dokument PDF bez drukowania, skanowania i wysyłki kurierem? Zanim wybierzesz narzędzie, warto rozumieć, co kryje się pod nazwą „podpis cyfrowy” — bo od tego zależy, jaki mechanizm techniczny i prawny za nim stoi.
Podpis cyfrowy a podpis elektroniczny — czy to to samo?
W języku potocznym tak — „podpis cyfrowy” to zwykle synonim podpisu elektronicznego. Rozporządzenie eIDAS i polski Kodeks cywilny nie znają jednak pojęcia „podpis cyfrowy” — posługują się wyłącznie trzema formalnymi poziomami:
SES (podpis zwykły) — bez weryfikacji tożsamości. Podstawa prawna: art. 25 ust. 1 eIDAS, art. 77² Kodeksu cywilnego.
AES (podpis zaawansowany) — z weryfikacją tożsamości (SMS, Węzeł Krajowy, Open Banking). Podstawa prawna: art. 26 eIDAS, art. 77² Kodeksu cywilnego.
QES (podpis kwalifikowany) — składany certyfikatem kwalifikowanym na karcie lub tokenie. Podstawa prawna: art. 25 ust. 2 eIDAS, art. 78¹ Kodeksu cywilnego.
Każdy z tych poziomów ma inną podstawę prawną i inny skutek — zobaczmy dokładnie, co mówią same przepisy.
Co mówi prawo o poszczególnych poziomach podpisu
Art. 77² Kodeksu cywilnego, dotyczący formy dokumentowej (SES, AES), brzmi:
„Do zachowania dokumentowej formy czynności prawnej wystarcza złożenie oświadczenia woli w postaci dokumentu, w sposób umożliwiający ustalenie osoby składającej oświadczenie.”
Art. 78¹ § 1 i § 2 Kodeksu cywilnego, dotyczący formy elektronicznej (QES), brzmi:
„§ 1. Do zachowania elektronicznej formy czynności prawnej wystarcza złożenie oświadczenia woli w postaci elektronicznej i opatrzenie go kwalifikowanym podpisem elektronicznym. § 2. Oświadczenie woli złożone w formie elektronicznej jest równoważne z oświadczeniem woli złożonym w formie pisemnej.”
Art. 25 ust. 2 rozporządzenia eIDAS dodaje:
„Kwalifikowany podpis elektroniczny ma skutek prawny równoważny podpisowi własnoręcznemu.”
Jak technicznie działa złożenie podpisu na każdym poziomie
Mechanika złożenia podpisu różni się między poziomami:
- SES — nie wymaga zakładania niczego z góry. W AutoSignly wystarczy przesłać dokument do podpisania — sygnatariusz klika link i akceptuje, bez konta i bez instalacji.
- AES — tak samo bez wcześniejszej rejestracji, ale podpisujący potwierdza tożsamość kodem SMS, przez Węzeł Krajowy (profil zaufany, mObywatel) lub Open Banking w momencie podpisywania.
- QES — wymaga certyfikatu kwalifikowanego (np. Certum, Sigillum, EuroCert) na karcie kryptograficznej lub tokenie USB, plus aplikacji desktopowej do jego obsługi. Certyfikat kupuje się osobno u kwalifikowanego dostawcy usług zaufania — AutoSignly go nie wystawia.
Ile kosztuje podpis cyfrowy
| Typ podpisu | Metoda weryfikacji tożsamości | Koszt w AutoSignly |
|---|---|---|
| SES | Brak — pieczęć elektroniczna 16IT/EuroCert | od 0,30 AC / podpisujący |
| AES | SMS, Węzeł Krajowy lub Open Banking | od 0,70 AC / podpisujący + weryfikacja |
| QES | Certyfikat kwalifikowany + PIN karty/tokenu | od 1,99 AC / podpisujący |
1 AC = 1 zł netto. Model pay-per-use — bez abonamentu, płacisz wyłącznie za wysłane podpisy. Weryfikacja AES osobno: SMS 0,18 AC, Węzeł Krajowy 2 AC, Open Banking 3 AC. Koszt QES nie obejmuje samego certyfikatu — ten kupuje się osobno.
Podpis cyfrowy w administracji publicznej
Wymóg formy przy podpisywaniu dokumentów kierowanych do urzędu skarbowego czy innej administracji publicznej ustala każda instytucja osobno w swoim regulaminie — nie ma tu jednej uniwersalnej zasady dla wszystkich usług publicznych. To ogólna informacja — dla nietypowych sytuacji zawsze warto zweryfikować wymóg formy z prawnikiem albo bezpośrednio w regulaminie danej usługi.
Sprawdź działanie SES, AES i QES w praktyce
Załóż darmowe konto i przetestuj wszystkie trzy poziomy podpisu w jednym interfejsie — bez abonamentu, płacisz tylko za wysłane podpisy.
Zobacz cennik i zacznij za darmo →Najczęstsze pytania o podpis cyfrowy
Jak zrobić podpis cyfrowy?
Zależy od poziomu. SES i AES nie wymagają wcześniejszego zakładania niczego — wystarczy platforma taka jak AutoSignly, w której wysyłasz dokument do podpisu, a sygnatariusz akceptuje go w przeglądarce (opcjonalnie z kodem SMS). QES wymaga zakupu certyfikatu kwalifikowanego u zewnętrznego dostawcy (Certum, Sigillum, EuroCert) i karty kryptograficznej lub tokenu USB.
Na czym polega podpis cyfrowy i czym różni się od podpisu elektronicznego?
To ten sam byt — „podpis cyfrowy” to potoczne określenie podpisu elektronicznego. Prawo (eIDAS, Kodeks cywilny) rozróżnia trzy formalne poziomy: zwykły (SES), zaawansowany (AES) i kwalifikowany (QES), każdy z inną podstawą prawną i inną metodą weryfikacji tożsamości.
Ile kosztuje cyfrowy podpis?
W modelu pay-per-use AutoSignly: SES od 0,30 AC za podpisującego, AES od 0,70 AC plus koszt metody weryfikacji (SMS: 0,18 AC, Węzeł Krajowy: 2 AC, Open Banking: 3 AC), QES od 1,99 AC za podpisującego — bez kosztu samego certyfikatu kwalifikowanego, który nabywa się osobno.
Czy podpis cyfrowy jest ważny prawnie?
Zależy od poziomu. Art. 25 ust. 2 rozporządzenia eIDAS stanowi, że „kwalifikowany podpis elektroniczny ma skutek prawny równoważny podpisowi własnoręcznemu”. Art. 25 ust. 1 eIDAS dodaje, że podpisowi elektronicznemu w ogóle „nie można odmówić skutku prawnego ani dopuszczalności jako dowodu w postępowaniu sądowym wyłącznie z tego powodu, że podpis ten ma postać elektroniczną”. Dokładny wymóg formy zależy od konkretnego dokumentu i przepisu, który go reguluje.
Chcesz sprawdzić, jak to działa w praktyce? Załóż darmowe konto na autosignly.eu i podpisz pierwszy dokument bez instalowania czegokolwiek po stronie kontrahenta.